چرا سایت‌های ایرانی از خارج از کشور باز نمی‌شوند؟

خطایی که چیزی به شما نمی‌گوید

احتمالاً همه اینها را دیده‌اید: صفحه‌ای که تا ابد در حال بارگذاری می‌ماند، «خطای ارتباط با سرور»، یک اپ که روی لوگوی خودش گیر کرده، یا بدتر از همه — صفحه ورودی که بالا می‌آید ولی هر بار رمز شما را رد می‌کند.

هیچ‌کدام از این پیام‌ها نمی‌گویند «شما خارج از ایران هستید». به همین دلیل مردم ساعت‌ها رمزشان را عوض می‌کنند، اپ را پاک و دوباره نصب می‌کنند، گوشی دیگری امتحان می‌کنند و با پشتیبانی بانک تماس می‌گیرند — در حالی که هیچ‌کدام از اینها اصلاً به مشکل مربوط نیست.

مسدودسازی کجا اتفاق می‌افتد

وقتی چیزی را در مرورگر باز می‌کنید، درخواست شما با یک آدرس آی پی همراه است. آی پی مثل آدرس برگشت روی یک پاکت است: به سرور می‌گوید جواب را کجا بفرستد. و چون بلوک‌های آی پی به کشورها تخصیص داده می‌شوند، هر سروری بدون هیچ کار خاصی می‌تواند بفهمد درخواست از کدام کشور آمده.

سایت‌های ایرانی از همین استفاده می‌کنند. سرور فهرستی از محدوده‌های آی پی ایران دارد و هر چیزی خارج از آن فهرست را رد می‌کند. نکته مهم این است که این تصمیم پیش از هر کار دیگری گرفته می‌شود — پیش از اینکه سرور کوکی شما را بخواند، پیش از اینکه نام کاربری‌تان را ببیند، پیش از اینکه بداند شما اصلاً حساب دارید.

برای همین است که خطاها این‌قدر بی‌فایده‌اند. سروری که درخواست را رد می‌کند هنوز نمی‌داند شما چه کسی هستید، پس نمی‌تواند پیام مفیدی بدهد. فقط اتصال را می‌بندد و مرورگر یا اپ شما هر چیزی را که دم دستش باشد نشان می‌دهد.

چرا سه اپ سه رفتار مختلف نشان می‌دهند

این بخشی است که بیشترین سردرگمی را می‌سازد. یک سایت کاملاً باز نمی‌شود، یکی نصفه بالا می‌آید، یکی هم انگار درست کار می‌کند تا وقتی دکمه‌ای را بزنید.

• مسدودسازی کامل. کل سایت روی سرورهای داخلی است. از خارج هیچ‌چیز بالا نمی‌آید. بیشتر سامانه‌های دولتی این‌طورند.
• مسدودسازی نصفه. ظاهر سایت — تصاویر، فونت‌ها، فایل‌های CSS — از یک شبکه توزیع محتوای بین‌المللی می‌آید که مسدود نیست، ولی داده‌ها از سرور داخلی می‌آیند. صفحه را می‌بینید، ولی خالی است یا در حال بارگذاری می‌ماند. دیوار و بعضی فروشگاه‌ها این‌طورند.
• مسدودسازی در لحظه عمل. مرور کار می‌کند، ولی ورود، پرداخت یا دیدن شماره تماس رد می‌شود، چون آن بخش‌ها به سرویس‌های داخلی جداگانه‌ای وصل‌اند. این حالت بیشترین وقت را از مردم می‌گیرد، چون شبیه یک باگ به‌نظر می‌رسد.

چرا وی پی ان معمولی جواب نمی‌دهد

این بزرگ‌ترین سوءتفاهم است، و منطقی هم هست: مردم می‌شنوند «وی پی ان محدودیت‌ها را دور می‌زند» و یکی می‌خرند — و همان خطا را می‌گیرند.

دلیلش ساده است. تقریباً همه وی پی ان‌های تجاری برای این ساخته شده‌اند که شما را خارج از کشورتان نشان دهند. سرورهایشان در آمریکا، آلمان، هلند و سنگاپور است. اگر از سوئد وصل شوید و از سرور آلمان خارج شوید، برای سایت ایرانی همچنان یک آی پی خارجی هستید. مسئله فیلترشکن بودن یا نبودن نیست؛ مسئله این است که آی پی خروجی در کدام کشور است.

چیزی که لازم دارید دقیقاً برعکس چیزی است که بیشتر وی پی ان‌ها می‌فروشند: یک آی پی خروجی داخل ایران. آن‌وقت درخواست شما داخلی به‌نظر می‌رسد و همان بررسی اولیه‌ای که قبلاً ردتان می‌کرد، حالا عبورتان می‌دهد.

چیزی که آی پی درست نمی‌کند

ارزش دارد که این را صریح بگوییم، چون بخش زیادی از ناامیدی مردم از همین‌جا می‌آید. آی پی ایران فقط یکی از چند بررسی است. سه چیز دیگر هم هست که هیچ اتصال شبکه‌ای نمی‌تواند حلشان کند:

• پیامک. رمز یک‌بارمصرف و کد تأیید روی شبکه موبایل حرکت می‌کنند، نه اینترنت. اگر کد به یک شماره ایرانی می‌رود، آن سیم‌کارت باید در دسترس باشد — با رومینگ یا با گوشی دومی در ایران. اینجا کامل توضیح داده‌ایم.
• احراز هویت. ثبت‌نام اولیه در سامانه‌های بانکی و دولتی معمولاً تأیید هویت حضوری می‌خواهد. آی پی صفحه را باز می‌کند، جای شما را در صف نمی‌گیرد.
• وضعیت حساب. حساب راکد، کارت منقضی یا مدارک ناقص، مستقل از موقعیت شما مشکل‌سازند.

اگر بعد از وصل شدن هنوز چیزی کار نمی‌کند، خبر خوب این است که حالا دست‌کم یک پیام خطای واقعی می‌بینید که می‌شود بر اساسش کاری کرد.

چطور تشخیص دهید مشکل واقعاً همین است

یک آزمایش ساده: از کسی در ایران بخواهید همان صفحه را باز کند. اگر برای او کار کرد و برای شما نه، مشکل آی پی است. اگر برای هیچ‌کدامتان کار نکرد، سایت خودش مشکل دارد و صبر کردن تنها راه‌حل است.

راهنماهای مربوط به سرویس خودتان را ببینید: همراه بانک، کارت به کارت، سامانه‌های دولتی، فیلیمو و نماوا یا دیوار.

← بازگشت به وبلاگ